هر آنچه لازم است در مورد روغن موتور بدانید

Oil1شاید به دفعات شنیده و یا خوانده باشید که روغن موتور را در 5000، 10000 کیلومتر و یا بیشتر، باید تعویض نمود. دلیل ذکر این اعداد برای کارکرد روغن چیست و چرا برای روغن‌های مختلف متفاوت است؟ مجموعه مطالبی که در خصوص روغن موتور ارایه خواهد شد، اطلاعات مناسبی را در خصوص موارد تاثیرگذار در تعویض روغن در اختیار خوانندگان محترم قرار خواهد داد.

ه عنوان یک فرایند تقریبا ساده است اما تفکر و مهندسی در پشت سر گریس و روغن موتور شایسته جایزه نوبل است و تعداد روغن موتورهای موجود در بازار امروز گیج کننده است و مصر ف کنندگان را با گزینه‌های فراوان بمباران می‌کند و البته اگر شما به تازگی وسیله نقلیه خود را خریداری کرده‌اید امیدوارم خواندن مطلب زیر به شما کمک کند.

فرایند تصفیه روغن در پالایشگاه

روغن‌های روان ساز دارای منشأ معدنی هستند و ازنفت خام یا تصفیه روغن موتورهای کارکرده تهیه می‌شوند. فرایند تهیه روغن‌های روان‌ساز در پالایشگاه شامل دو مرحله می‌باشد.

این مراحل عبارتند از:

1. تقطیر در فشار اتمسفریک
2. تقطیر در خلأ

Screenshots 2016 06 16 02 02 20

عد از آن رفینت حاصل که حاوی روغن می‌باشد، به واحد موم گیری با تولوئن و متیل اتیل کتون فرستاده می‌شود تا پارافین و واکس (موم) آن جداسازی گردد. روغن موم گیری شده به واحد تصفیه نهایی توسط هیدروژن ارسال می‌گردد تا روغن پایه نهایی حاصل شود.

چون روغن پایه که از پالایش نفت خام بدست می‌آید، هنوز ویژگی‌های لازم برای استفاده در موتور خودروهای مدرن و ماشین آلات صنعتی را به طور کامل دارا نیست، بسته به نوع وظیفه‌ای که از آن انتظار می‌رود، مواد افزودنی مختلف به آن افزوده می‌شود تا در روغن مقاومت لازم برای شرایط سنگین کار، حرارت و فشار زیاد موتور به طور بهینه ایجاد شود. بنابراین در ابتدا با افزودن پلیمر ویسکوزیته روغن را به میزان لازم رسانده و سپس از هر یک از مواد ذیل به میزان لازم به منظور تأمین ویژگی‌های مناسب افزوده می‌گردد.

ازجمله مواد افزودنی عبارتند از:

پاک کننده‌ها و معلق کننده‌ها
بهبوددهنده شاخص گرانروی
مواد ضد اکسیداسیون
مواد ضد سائیدگی
مواد ضد کف
مواد ضد خوردگی و ضد زنگ زدگی
مواد پایین آورنده نقطه ریزش
ویژگی‌های فیزیکی روغن

نقطه ریزش؟

مقاومتی که یک روغن نسبت به جاری شدن بعلت اصطکاک داخلی مولکول‌های آن از خود نشان می‌دهد، گرانروی یا ویسکوزیته نامیده می‌شود.

گرانروی روغن با تغییر دمای آن، تغییر می‌کند و هر چه روغن گرم‌تر شود گرانروی آن کمتر می‌گردد.

از این رو همواره باید گرانروی همراه با دمایی که گرانروی در آن دما اندازه گیری شده، قید گردد.

گرانروی روغن معمولاً در دمای ۴۰ و۱۰۰ درجه سانتی گراد اندازه گیری می‌شود.

شاخص گرانروی؟

تغییر گرانروی با تغییرات دما را با شاخص گرانروی می‌سنجند.

هر چه رقم شاخص گرانروی روغنی بزرگ‌تر باشد، در اثر تغییر دما گرانروی روغن کمتر تغییر می‌کند و بر عکس.

نقطه ریزش، پایین‌ترین دمایی است که روغن در آن هنوز سیال است و جاری می‌شود.

نقطه اشتعال؟

بالا‌ترین دمایی است که در آن، روغن به اندازه کافی به بخار تبدیل می‌شود و با هوا یک مخلوط قابل اشتعال می‌سازد، به طوریکه با نزدیک کردن شعله آتش در یک لحظه مشتعل و سپس خاموش گردد.

این آزمون برای اندازه گیری میزان آتش گیری و فراربودن روغن صورت می‌گیرد.

Screenshots 2016 06 16 02 04 03

 روغن موتور چه نقشی در داخل موتور ایفا می‌کند؟

نقش روغن موتور دقیقا همانند جریان یافتن خون در داخل بدن شما است که مانند بسیاری از توابع داخل موتور شما عمل می‌کند و همانطور که ذکر شد به کاهش اصطکاک بین قطعات متحرک کمک می‌کند هر چند این کار را خیلی کمتر از خون بدن ما انجام می‌دهد.

روغن موتور با افزودنی‌های مجاز شوینده کمک به شستن رسوبات و لجن کرده و آن‌ها را درفیلتر روغن به دام می‌اندازد که در فرایند تعویض فیلتر روغن از موتور حذف می‌شوند و بدین ترتیب از ته نشین شدن و رسوب بستن این آلودگی‌ها بر اجزای موتور شما جلوگیری می‌کنند.

این را فراموش نکیند که سرد بودن روغن نیز بسیار مهم است زیرا یک موتور با دوری در حدود ۷۰۰۰ در دقیقه و کوبیده شدن آن با احزای موتور تولید مقدار زیادی گرما می‌کند و بدین ترتیب با کیفت بودن روغن موتور می‌تواند این حرارت را تا مقدار زیادی نیز کاهش دهد و البته در ‌‌نهایت روغن مانع از خودرگی اجزای داخلی موتور شده و از ترکیب مواد شیمیایی مضر در داخل موتور نیز جلوگیری می‌کند.

شایان ذکر است که یک روند در میان خودروسازان در حال انجام است که خریداران خودروهای خود را به خرید روغن موتورهای نازک‌تر ترغیب م یکنند که در هنگامی‌که احتیاج به تعویض روغن وجود دارد کثافت و آلودگی راحت‌تر از موتور خارج شده و در فیلتر روغن جای گیرد.

به صورت کلی وظایف روغن موتور شامل موارد زیر می‌باشد:

کاهش اصطکاک قطعات متحرک موتور
کاهش سایش قطعات موتور
خنک نمودن قطعات داخلی موتور
تمیز نگهداشتن قطعات داخل موتور از دوده و ترکیبات حاصل از تجزیه روغن و رسوبات بین قطعات
آب بندی کامل بین سیلندر و پیستون
محافظت قطعات موتور در مقابل خوردگی
کارکرد بهینه قطعات متحرک موتور در دماهای مختلف

Screenshots 2016 06 16 02 08 12

چرا روغن موتور باید تعویض شود؟

روغن از زمان شروع بکار موتور در معرض اکسیده شدن و تجزیه حرارتی قرار گرفته و روغن پایه آن آلوده شده و از کیفیت آن کاسته می‌شود وهمچنین مواد افزودنی استاندارد آن نظیر مواد افزودنی پاک کننده نیز، مصرف می‌شوند.

در این حالت خاصیت روانکاری، پاک کننده و جذب ذرات معلق و ناخالصی‌ها، کاهش می‌یابد.

آیا سیاه شدن روغن موتور نشاندهنده زمان مناسب تعویض روغن است؟

این تصور که سیاه شدن روغن نشانه خراب شدن وعدم کیفیت آن می‌باشد، صحیح نمی‌باشد.

اگر در دستگاه یا موتور خودرو روغن پس از مدتی تغییر رنگ ندهند و اصطلاحا" سیاه نشود، می‌باید در اسرع وقت آن را تعویض نمود زیرا، سیاه شدن شدن روغن به علت خاصیت پاک کنندگی دوده ناشی از احتراق و جذب ذرات معلق و ناخالصی روغن موتور می‌باشد.

در غیر این صورت، ذرات ناخالصی و دوده بر روی قطعات متحرک موتور رسوب کرده و ‌باعث جلوگیری از انتقال حرارت، ساییدگی زودرس قطعات، روغن سوزی، کاهش راندمان و توان موتور می‌شود.

عوامل موثر در مدت زمان کارکرد و تعویض روغن موتور:

شرایط کاری موتور مانند:

رانندگی با سرعت بالا، رانندگی با بار بیش از حد استاندارد در جاده‌هایی با شیب زیاد، در جا کارکردن زیا موتور در ترافیک‌های سنگین، رانندگی با سرعت بالا در هوای سرد قبل از گرم شدن روغن موتور، خاموش روشن نمودن موتور به دفعات زیاد در هوای سرد و رانندگی در جاده‌های خاکی و گرد و غبار به مدت طولانی

کیفیت احتراق موتور:

تنظیم به موقع موتور و رفع ایرادات برقی و سوخت رسانی

کیفیت روغن موتور و سوخت مصرفی

کیفیت فیلتر‌های هوا و روغن و تعویض به موقع آن‌ها

جالب است بدانید که فورد و هوندا خریداران محصولات خود را به خرید روغن‌های سبک‌تر و با درجه W-20 می‌کنند که هم سبک وزن بوده و هم از مواد پاک کننده خوبی برخوردار است.

اما به خاطر داشته باشید به خاطر اینکه روغن سبک بهره وری خودور را بهبود می‌بخشد بدین معنا نیست که از ان می‌توان در خودروهای قدیمی‌و در جاده‌ها نیز استفاده کرد زیرا موتورهای جدید و حرفه‌ای به طور خاص برای این نوع روغن طراحی شده ان و البته استفاده بیش از حد از روغن نازک در خودروهای قدیمی‌ممکن است به افزایش بیش از حد مصرف بنزین منجر شود.

آیا نوع روغن در مدت زمان تعویض آن، موثر می‌باشد؟

با پیشرفت تکنولوژی ساخت موتور‌ها، شرایط کارکرد موتور از لحاظ افزایش دور، نسبت تراکم بالا، دمای احتراق بیشتر، فشار زیاد‌تر به یاتاقانهای ثابت و متحرک بیشتر شده است.

لذا در این راستا سازندگان روغن موتور را براین داشته است تا روغن‌هایی مستناسب با تکنولوژی موتور‌ها یا زمان تعویض بیشتر تولید نمایند.

امروزه با توجه به استاندارد‌های زیست محیطی، تبخیر و کاهش سطح روغن موتور محدود شده است و سرریز روغن به منظور تامین کسری روغن موتور کاهش یافته است.

از آنجا که در بازار انواع روغن‌ها با درجات و کیفیت‌های مختلف موجود می‌باشد، پیشنهاد می‌شود با رجوع به دستور العمل کارخانه سازنده خودرو، نسبت به استفاده از روغن توصیه شده و تعویض به موقع آن با توجه به نکات بیان شده، اقدام نمایید.

انتخاب روغن مناسب، تضمین کننده عمر طولانی و راندمان بالای موتور:

برای انتخاب یک روغن موتور خوب، عوامل و پارامترهای مختلفی باید مدنظر قرار گیرد.

یک روغن موتور مرغوب، ‌دارای گرانروی مناسب و ضریب اصطکاک بسیار پایین بوده و توانایی روانکاری بخش‌های مختلف و قطعات متحرک موتور را داراست.

ضمنا" روغن موتور علاوه بر سازگاری با ترکیبات پلیمری موجود؛

باید دارای اثرات بازدارندگی خوبی در مقابل زنگ زدگی، ‌ خوردگی، ‌اکسیداسیون و سایش باشد.

روغن‌های تک درجه‌ای Mono Grade
روغن‌های چند درجه‌ای یا چهار فصل Multi Grade
امروزه استفاده از روغن‌های تک درجه‌ای مانند ۳۰ یا ۴۰، در موتور‌ها توصیه نمی‌شود و روغن‌های چند درجهای (‌چهار فصل)، ‌کاربرد بیشتری دارند.

این روغن‌ها مطابق طبقه بندی SAE انجمن مهندسی خودرو، به صورت زیر تعریف می‌شوند.

۲۰W50، 10 W 40. عدد قبل از W نشاندهنده گرانروی روغن موتور در دمای پایین بوده و هرچه این عدد کمتر باشد، قابلیت استفاده در دمای پایین‌تر را دارا است.

عدد بعد از W، نشاندهنده گرانروی در دمای بالا بوده و هرچه این عدد بزرگ‌تر باشد، روغن در دمای بالا‌تر چسنده‌تر و سفت‌تر خواهد بود.

مهم‌ترین و با اهمیت‌ترین خاصیت روغن، حضور آن ازلحظه استارت تا خاموش شدن موتور به صورت بی‌وقفه است.

به نحوی که با تمامی قطعات متحرک و ثابت د رتماس باشد.

لذا ویسکوزیته روغن بایستی به گونه‌ای انتخاب شود که بهترین حالت روانکاری را در کمترین زمان، ممکمم سازد.

ضمن اینکه خودرو در حالت سرد به راحتی استارت خودروده و بدین ترتیب عمر باتری و استارت طولانی‌تر شود.

نوع و کیفیت سوخت مصرفی چه تاثیری در تعویض روغن دارد؟

سربی که برای به سوزی به بنزین اضافه می‌شد، پس از ورود به روغن موتور باعث اکسیده شدن سریع‌تر روغن و افت کیفیت روغن می‌گردید که خوشبختانه در حال حاضر حذف شده است.

بنزین با اکتان پایین به دلیل ایجاد احتراق ناقص و اضافه نمودن دوده به روغن می‌شود که این موضوع نیز با کاهش خاصیت روانکاری روغن می‌شود.

استفاده از بنزین‌های سوپر متناسب با تکنولوژی موتور، این مشکل را تا حدودی بر طرف می‌کند.

روغن‌های توصیه شده توسط شرکت‌های سازنده خودرو دارای خواص لازم بوده و نبایستی افزودنی‌های متفرقه موجود در بازار را به آن اضافه نمود.

زیرا موجب اختلال در عملکرد و خواصی که از باتدا در روغن وجود دارد می‌شوند.

جالب است بدانید که انستیتو نفتی آمریکا یا‌‌ همان API که برای طبقه بندی روغن‌ها بر چسب کیفیت و فناوری ساخت آن‌ها کد بندی خاصی ابداع نموده است.

حرف اول، معرف نوع موتور محل مصرف (حرف C برای خودروهای دیزلی و حرف S برای برای خودروهای بنزینی) ‌و حرف دوم، نشاندهنده سطح کیفیت روغن خواهد بود.

به این مفهوم که حرف A پایین‌ترین سطح کارایی را نشان می‌دهد و با بالا رفتن حروف سطح کارایی نیز افزایش خواهد یافت. مانند SG، SJ، SL، SM، … سطوح کارایی بالا‌تر، نشان از میزان افزودنی‌های بیشتر در روغن بوده و در تست ازمایشگاهی و عملکردی، شرایط حادتری را تحمل می‌کنند.

افزودنی‌های مختلف، مقاومت روغن را برای شرایط سخت حرارتی و فشار زیاد موتور بهینه می‌کنند.

روغن‌های توصیه شده توسط شرکت‌های سازنده خودرو دارای خواص لازم بوده و نبایستی افزودنی‌های متفرقه موجود در بازار را به آن اضافه نمود.

زیرا موجب اختلال در عملکرد و خواصی که از ابتدا در روغن وجود دارد می‌شوند.

نکات مهم:

سیاه نشدن روغن در حین کارکرد، نشانه مرغوبیت آن نیست بلکه به این معناست که روغن قابیت جذب ذرات اسیدی و ناخالصی را نداشته است.

از ترکیب چند روغن با یکدیگر و مصرف همزمان آنهادرموتور خودداری نمایید.

کد خبر: 15247 | تاریخ انتشار: ۱۳۹۱/۱۱/۰۸ - ۸:۲۲ ق.ظ

منبع خبر:خودروسازی

اسلاید شو

  • 1
  • 2
  • 3
بیمه عمر و زندگی چیست؟
تاسیس بیمه ایران
افزایش هدایت گرمایی روغن موتور با استفاده از نانوذرات